Diqqət! Bu əlamətlər ürəyinizdən xəbər verir
Ürək-damar xəstəlikləri bəzən uzun müddət səssiz inkişaf edir. Bədən isə vaxtında xəbərdarlıq siqnalları göndərir. Aşağıdakı əlamətlərdən birini hiss edirsinizsə, gecikmədən mütəxəssisə müraciət edin.
Sinə ağrısı, tənginəfəslik, tez yorulma və ritm pozğunluğu kimi əlamətlər ciddi ürək-damar probleminin xəbərçisi ola bilər.
Əlamətləri tanıyın
Bu əlamətlərdən biri təkrarlanırsa və ya güclənirsə, müayinəni gecikdirməyin.
Sinə ağrısı / sıxılma
Sinədə yanma, ağırlıq və ya təzyiq hissi. Ağrı sol qol, boyun, çənə və ya kürəyə yayıla bilər.
Nəfəs darlığı
Adi gündəlik fəaliyyətdə belə nəfəsin çatmaması ürəyin qanı lazımi qədər pompalamadığını göstərə bilər.
Tez yorulma
Səbəbsiz yorğunluq, halsızlıq və enerjisizlik — xüsusilə ürək çatışmazlığının erkən əlaməti ola bilər.
Ürəkdöyünmə
Ürəyin sürətli, nizamsız və ya güclü döyünməsi ritm pozğunluğuna işarə edə bilər və diqqət tələb edir.
Ayaqlarda şişkinlik
Topuq, baldır və ayaqlarda şişkinlik qan dövranının pozulduğunu və venoz/ürək mənşəli problemi göstərə bilər.
Baş gicəllənmə
Başgicəllənmə və huşun itməsi beyinə qan axınının azalması ilə bağlı ola bilər və ciddi risk daşıyır.
Ürəyinizi təhdid edən səbəblər
Risk faktorlarını vaxtında idarə etmək infarkt və insult riskini azaltmağa kömək edir.
Ürək-damar xəstəlikləri və qısa izah
Aşağıdakı məlumatlar maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Diaqnoz yalnız müayinə ilə qoyulur.
Ürəyin işemik xəstəliyi (ÜİX)
Koronar arteriyaların daralması nəticəsində ürək əzələsinin qan təchizatı azalır. Xəstəlik illər ərzində səssiz irəliləyə bilər. Diaqnostikada KAQ (koronar angioqrafiya) əsas rol oynayır.
- Əlamətlər: sinə ağrısı, tənginəfəslik, tez yorulma
- Risk: infarkt ehtimalının artması
Aorta anevrizması
Aortanın genişlənməsi bəzən əlamətsiz gedə bilər. Qarın nahiyəsində ağrı və şişkinlik diqqət tələb edən siqnallardandır. Abdominal aortada diametr 55 mm-i keçdikdə cərrahi müdaxilə tövsiyə oluna bilər; 65 mm və üzərində risk artır.
- “Səssiz” inkişaf edə bilər
- Yırtılma riski: ölçü artdıqca yüksəlir
Ürək qapaq xəstəlikləri
Aorta və mitral qapaqlarda stenoz və ya çatışmazlıq nəfəs darlığı, sinə ağrısı və ürəyin genişlənməsi ilə müşahidə oluna bilər. Müalicə: qapağın təmiri və ya dəyişdirilməsi.
- Əlamətlər: nəfəs darlığı, yorulma, sinə ağrısı
- Yanaşma: təmir (üstünlüklü) və ya əvəzetmə
Anadangəlmə ürək qüsurları (ASD/VSD)
ASD (qulaqcıqlar arası) və VSD (mədəciklər arası) qüsurlar gənc yaşda tənginəfəslik, fiziki dözümlülüyün azalması ilə üzə çıxa bilər. Vaxtında cərrahi korreksiya ağırlaşmaların qarşısını alır.
- Uşaq və böyüklərdə rast gəlinə bilər
- Müalicə: cərrahi korreksiya
Hipertoniya (yüksək təzyiq)
Hipertoniya uzun müddət əlamətsiz gedə bilər. Nəzarətsiz qaldıqda ürək, beyin və böyrəklərə zərər verə, infarkt və insult riskini artıra bilər. Normal göstərici adətən 120/80 mmHg hesab olunur.
- Nə etməli: təzyiqi müntəzəm ölçmək
- Həyat tərzi: duzun azaldılması, aktivlik, siqaretin tərgidilməsi
Periferik damar xəstəlikləri
Alt ətraflarda qan axınının azalması yeriş zamanı baldır ağrısı (klodikasiya), soyuqluq və rəng dəyişikliyi ilə özünü göstərə bilər. Karotid daralma isə insult riskini yüksəldə bilər.
- Əlamətlər: yerişdə ağrı, soyuqluq, keyimə
- Risk: ağır hallarda toxuma zədələnməsi