Xəstələr üçün
Sual-cavab
Cavablar ümumi məlumat xarakteri daşıyır. Sizin vəziyyətinizə aid qərar yalnız müayinədən sonra verilir.
Ümumi suallar
Ürək-damar cərrahı hansı xəstəliklərlə məşğul olur?
Ürək-damar cərrahı ürəyin və böyük damarların cərrahi müalicə tələb edən xəstəlikləri ilə məşğul olur: koronar arteriyaların ciddi daralması, qapaq xəstəlikləri, aorta anevrizması, anadangəlmə ürək qüsurları, infarktdan sonrakı ağırlaşmalar. Dr. Beyrək Abbaszadə bu istiqamətlərdə xəstə qəbul edir, əməliyyat aparır və əməliyyatdan sonrakı nəzarəti həyata keçirir.
Ürək cərrahına hansı hallarda müraciət etməliyəm?
Adətən kardioloq müayinədən sonra yönləndirir: angioqrafiyada ciddi darlıq, exokardioqrafiyada ağır qapaq dəyişikliyi, aortanın genişlənməsi və ya anadangəlmə qüsur aşkarlandıqda. Stent və bypass arasında seçim barədə cərrahın rəyini almaq istəyirsinizsə, müayinə nəticələrinizlə qəbula gələ bilərsiniz.
Dr. Beyrək Abbaszadə harada qəbul edir?
Bakıda, Faiq Yusifov küçəsi 146A ünvanında yerləşən Lux International Hospital-da. Qəbul saatları: bazar ertəsi – cümə 09:00–17:00, şənbə 09:00–13:00. Vaxtı dəqiqləşdirmək üçün həkimə zəng edə və ya WhatsApp-a yaza bilərsiniz.
Müalicə seçimi
Hər damar tıxanıqlığı əməliyyat tələb edirmi?
Xeyr. Bəzi xəstələrdə dərman müalicəsi və risk amillərinə nəzarət kifayət edir, bəzilərində stent qoyulur. Bypass adətən çoxsaylı və ya sol ana koronar arteriyanı əhatə edən ciddi darlıqlarda, xüsusən şəkərli diabet və ya zəifləmiş ürək funksiyası olduqda seçilir. Qərar koronar angioqrafiyanın nəticəsinə və xəstənin ümumi vəziyyətinə görə verilir.
Stent və bypass arasında fərq nədir?
Stent kateterlə, damarın içindən qoyulur; döş qəfəsi açılmır və bərpa tez olur. Bypass açıq əməliyyatdır: daralmış hissədən yan keçən yeni damar yolu yaradılır. Çoxsaylı və mürəkkəb daralmalarda, sol ana koronar arteriyanın zədələnməsində, xüsusən diabet olduqda bypass çox vaxt üstün seçim sayılır. Qərar angioqrafiyanın nəticəsinə görə verilir.
Ürəyin atım fraksiyası aşağıdırsa, əməliyyat mümkündürmü?
Aşağı atım fraksiyası riski artırır, lakin avtomatik əks-göstəriş deyil. Qan təchizatı pozulmuş, amma canlı qalmış ürək əzələsi olan bəzi xəstələrdə bypassdan sonra ürəyin funksiyası yaxşılaşa bilər. Dr. Beyrək Abbaszadə atım fraksiyası 18–35% olan xəstələrdə əməliyyatlar aparıb.
Yaşlı insana ürək əməliyyatı etmək olarmı?
Yaş tək başına əks-göstəriş deyil. Qərar ümumi vəziyyətə, yanaşı xəstəliklərə və əməliyyat riskinə görə verilir. Dr. Beyrək Abbaszadə 80 və 82 yaşlı xəstələrdə bypass əməliyyatları aparıb.
Əməliyyat və sağalma
Açıq ürək əməliyyatı nə qədər çəkir?
Adətən bir neçə saat. Müddət müdaxilənin həcmindən asılıdır: bir neçə şuntun, qapaq əvəzlənməsinin və aorta protezləməsinin birlikdə aparıldığı kombinə əməliyyat tək bypassdan daha uzun çəkir. Şirvan Ürək Mərkəzindəki ilk açıq ürək əməliyyatı təxminən 3 saat davam edib.
Açıq ürək əməliyyatından sonra xəstəxanada neçə gün qalınır?
Müddət əməliyyatın növündən və xəstənin vəziyyətindən asılıdır. Dr. Beyrək Abbaszadənin paylaşdığı hallarda reanimasiya dövrü təxminən 2 gün çəkib, xəstələr 4–7-ci günlərdə evə yazılıb. Evdə sağalma bir neçə həftə davam edir.
Tam sağalma nə qədər vaxt aparır?
Evdə sağalma adətən bir neçə həftə çəkir, döş sümüyünün tam bitişməsi isə daha uzun vaxt tələb edir. Gündəlik həyata qayıdış tədricən olur və yaşdan, əməliyyatın həcmindən, ümumi vəziyyətdən asılıdır. Sükan arxasına keçmək, işə qayıtmaq və fiziki yükü artırmaq barədə qərarı həkiminizlə birlikdə verin.
Əməliyyatdan sonra hansı əlamətlərdə dərhal həkimə müraciət etməliyəm?
Hərarət 38 °C-dən yuxarı qalxarsa, yaradan axıntı gələrsə və ya qızartı artarsa, təngnəfəslik güclənərsə, ayaqlarda şişkinlik sürətlə artarsa, ürəkdöyünmə nizamsız olarsa, huşunuzu itirsəniz və ya sinədə yeni ağrı yaranarsa. Kəskin vəziyyətlərdə 103-ə zəng edin.
Xüsusi mövzular
Aorta anevrizması nə vaxt əməliyyat olunur?
Qarın aortası anevrizmasında planlı əməliyyat adətən diametr kişilərdə 5,5 sm-ə, qadınlarda 5,0 sm-ə çatdıqda, anevrizma ildə 1 sm və daha sürətlə böyüdükdə və ya şikayət yaratdıqda müzakirə olunur. Qalxan aortada hədd qapaq xəstəliyi və digər amillərə görə fərdi müəyyən edilir. Kiçik anevrizmalar müntəzəm ölçmə ilə izlənilir.
Böyük yaşda ASD aşkarlanıbsa, nə etməli?
Exokardioqrafiya ilə defektin tipi, sağ ürək boşluqlarının ölçüsü və ağciyər təzyiqi qiymətləndirilməlidir. Sağ ürəyi yükləyən defekt bağlanmalıdır — uyğun anatomiyada kateterlə, sinus venosus kimi tiplərdə cərrahi yolla. Ağciyər damarlarında dönməz dəyişikliklər yaranmamış qərar vermək vacibdir.
Mexaniki, yoxsa bioloji qapaq?
Mexaniki qapaq daha davamlıdır, lakin ömürlük qanı durulaşdıran dərman və qan analizi ilə nəzarət tələb edir. Bioloji qapaqda adətən ömürlük qanı durulaşdıran dərmana ehtiyac olmur, amma zamanla köhnələ bilər. Seçim yaşa, həyat tərzinə, hamiləlik planlarına və qanaxma riskinə görə xəstə ilə birlikdə edilir.
Sinə ağrısı hər zaman ürəkdən olurmu?
Xeyr. Ağrı əzələ, mədə-yemək borusu, ağciyər və ya stresslə də bağlı ola bilər. Lakin sinənin ortasında sıxıcı ağrı, onun sol qola, boyuna və ya çənəyə yayılması, təngnəfəslik və soyuq tərlə müşayiət olunması ürək mənşəli ola bilər və təcili müayinə tələb edir.
Bypass icbari tibbi sığorta ilə mümkündürmü?
Bəli. Aorta-koronar şuntlama icbari tibbi sığorta hesabına, göndəriş əsasında müəyyən dövlət xəstəxanalarında və sığorta agentliyinin müqaviləli tibb müəssisələrində aparılır. Seçdiyiniz xəstəxanada bu imkanın olub-olmadığını qəbul zamanı dəqiqləşdirin.
Qəbula gələrkən hansı sənədləri gətirməliyəm?
EKQ və exokardioqrafiyanın rəyini, koronar angioqrafiyanın diskini və rəyini, KT və ya MRT nəticələrini, son qan analizlərini, qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısını və əvvəlki xəstəxana çıxarışlarını. Tam məlumat müalicə yolunun daha tez müəyyənləşməsinə kömək edir.