Xəstələr üçün
Açıq ürək əməliyyatı: hazırlıqdan sağalmaya
Açıq ürək əməliyyatından əvvəl, əməliyyat günü, reanimasiyada, palatada və evdə nələr gözləyir; hansı əlamətlərdə dərhal həkimə müraciət etməli.
Açıq ürək əməliyyatı nədir?
Açıq ürək əməliyyatı döş sümüyü kəsilərək ürək və ya böyük damarlar üzərində aparılan cərrahi müdaxilədir. Bu əməliyyatların çoxunda süni qan dövranı aparatı (ürək-ağciyər aparatı) istifadə olunur: ürək müvəqqəti dayandırılarkən qanı oksigenlə zənginləşdirir və bədənə ötürür. Koronar bypass bəzi hallarda döyünən ürəkdə, aparatsız da aparıla bilər.
-
01
Əməliyyatdan əvvəl
- Müayinələr və analizlər tamamlanır, anesteziya həkimi ilə görüş keçirilir.
- Dərmanlarla bağlı dəyişikliklər, xüsusən qanı durulaşdıran dərmanlarla bağlı olanlar, yalnız həkimin göstərişi ilə edilir.
- Siqaretdən imtina tövsiyə olunur; tənəffüs məşqlərini əvvəlcədən öyrənmək əməliyyatdan sonrakı dövrü asanlaşdırır.
- Əməliyyat günü və ondan əvvəl qidalanma qaydalarına dair tövsiyələri xəstəxana verir.
-
02
Əməliyyat günü
Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır. Müddəti müdaxilənin həcmindən asılıdır və adətən bir neçə saat çəkir.
-
03
Reanimasiyada
Əməliyyatdan sonra xəstə reanimasiya (intensiv terapiya) şöbəsinə keçirilir. Burada xəstə tənəffüs aparatından ayrılır, ürək ritmi, təzyiq və drenlər daim nəzarətdə saxlanılır. Dr. Beyrək Abbaszadənin paylaşdığı hallarda reanimasiya dövrü təxminən 2 gün çəkib.
-
04
Palatada
Xəstə tədricən aktivləşir: oturur, qalxır, dəhlizdə gəzir. Tənəffüs məşqləri ağciyərlərin tam açılmasına kömək edir. Öskürərkən sinəni yastıqla və ya qollarla dəstəkləmək döş sümüyünü qoruyur. Paylaşılan hallarda xəstələr 4–7-ci günlərdə evə yazılıb.
-
05
Evdə ilk həftələr
- Yaranı quru və təmiz saxlayın, həkimin göstərişinə uyğun baxım edin.
- Döş sümüyü bitişənədək ağır yük qaldırmayın, qollarla güclü itələmə və dartma hərəkətlərindən çəkinin.
- Hər gün gəzin və məsafəni tədricən artırın.
- Duzu və şəkəri məhdudlaşdırın, siqaret çəkməyin.
- Dərmanları vaxtında və təyin olunan dozada qəbul edin.
- Sükan arxasına keçmək, işə qayıtmaq və cinsi həyat barədə həkiminizlə razılaşdırın.
- Əməliyyatdan sonra yuxunun pozulması və emosional dalğalanmalar tez-tez olur və adətən zamanla keçir; uzun sürərsə, həkiminizə deyin.
-
06
Hansı əlamətlərdə dərhal həkimə müraciət etməli
- 38 °C-dən yüksək hərarət, üşütmə;
- yaradan axıntı, yara ətrafında qızartı və ya şişkinliyin artması;
- döş sümüyündə hərəkət və ya «şaqqıltı» hissi;
- təngnəfəsliyin artması, uzananda boğulma;
- ayaqlarda şişkinliyin sürətlə artması, qısa müddətdə çəkinin artması;
- sürətli və ya nizamsız ürəkdöyünmə, başgicəllənmə, huşun itməsi;
- sinədə yeni başlayan və ya güclənən ağrı.
Kəskin vəziyyətlərdə 103-ə zəng edin.
-
07
Kontrol müayinələri və reabilitasiya
Kontrol müayinələrinin vaxtını həkim təyin edir. Dr. Beyrək Abbaszadənin paylaşdığı hallarda kontrollar əməliyyatdan bir həftə, iki həftə, bir ay, bir neçə ay və iki il sonra aparılıb. Həkim nəzarəti altında keçirilən ürək reabilitasiyası proqramları fiziki gücün bərpasına və risk amillərinə nəzarətə kömək edir.