Xəstələr üçün
Ürək və damar xəstəlikləri
Bu bölmədə Dr. Beyrək Abbaszadənin cərrahi müalicə ilə məşğul olduğu əsas xəstəliklər qısa izah olunur. Hər mövzunun sonunda müvafiq xidmət səhifəsinə keçid var.
Ürəyin işemik xəstəliyi
Ürəyin işemik xəstəliyi nədir?
Ürəyin işemik xəstəliyi ürəyi qidalandıran koronar arteriyaların daralması nəticəsində ürək əzələsinə kifayət qədər qan və oksigen çatmamasıdır. Daralmanın əsas səbəbi damar divarında xolesterin və digər maddələrin toplanmasıdır (ateroskleroz). Xəstəlik illərlə səssiz inkişaf edə bilər.
Əlamətləri
- fiziki yükdə, soyuqda və ya həyəcan zamanı sinədə sıxıcı, göynədici ağrı;
- ağrının sol qola, boyuna, çənəyə və ya kürəyə yayılması;
- təngnəfəslik, tez yorulma;
- bəzən mədə nahiyəsində ağrı, ürəkbulanma — şəkərli diabeti olanlarda, qadınlarda və yaşlılarda əlamətlər qeyri-tipik ola bilər.
Dincəlikdə yaranan və ya getdikcə tezləşən ağrılar ciddi daralmanın göstəricisi ola bilər və təcili müayinə tələb edir.
Risk amilləri
Yüksək arterial təzyiq, şəkərli diabet, yüksək xolesterin, siqaret, artıq çəki, hərəkətsiz həyat tərzi, ailədə erkən yaşda ürək xəstəliyi, xroniki stress və keyfiyyətsiz yuxu.
Xəstəlik cavanlaşırmı?
Dr. Beyrək Abbaszadə paylaşımlarında 37 və 38 yaşlı xəstələrdə ağır koronar darlıqlara görə apardığı bypass əməliyyatlarını xəstəliyin «cavanlaşması» nümunəsi kimi göstərir. 38 yaşlı xəstədə əvvəllər keçirilmiş infarkt, yüksək təzyiq, şəkərli diabet və piylənmə birlikdə olub. Risk amilləri gənc yaşda da ciddi nəticələr verə bilər.
Müalicə
Həyat tərzinin dəyişdirilməsi və dərman müalicəsi, kateterlə stent qoyulması və ya koronar bypass. Seçim daralmaların sayına, yerinə və ürəyin funksiyasına görə edilir.
Miokard infarktı
Miokard infarktı nədir?
Miokard infarktı ürək əzələsini qidalandıran damarın qəfil tutulması nəticəsində ürək əzələsinin bir hissəsinin zədələnməsidir. Kömək nə qədər tez göstərilsə, zədələnən əzələ sahəsi bir o qədər az olur.
Nə vaxt 103-ə zəng etməli?
- sinədə bir neçə dəqiqədən çox davam edən və ya təkrarlanan sıxıcı, basıcı ağrı;
- ağrı ilə birlikdə soyuq tər, təngnəfəslik, ürəkbulanma, qəfil qorxu hissi;
- huşun dumanlanması və ya itməsi.
İnfarkt həmişə şiddətli ağrı ilə başlamır: xüsusən diabeti olanlarda yalnız təngnəfəslik, halsızlıq və ya mədə nahiyəsində narahatlıq ola bilər. Belə şikayətlərlə özünüz maşın sürərək xəstəxanaya getməyin — təcili yardım çağırın.
İnfarktdan sonra
Geniş infarktdan sonra ürəyin nasos funksiyası zəifləyə, sol mədəcikdə anevrizma və laxta yarana bilər. Kəskin infarktda bəzən təcili cərrahi müdaxilə tələb olunur.
İnfarktdan sonra sol mədəcik anevrizmasıKombinə və yüksək riskli əməliyyatlar
Ürək qapaq xəstəlikləri
Qapağın daralması (stenoz) və ya tam bağlanmaması (çatışmazlıq) ürəyin iş yükünü artırır. Səbəblər arasında yaşla bağlı kalsifikasiya, revmatik xəstəlik, qapağın infeksiyası (endokardit) və anadangəlmə dəyişikliklər var. Əsas əlamətlər təngnəfəslik, tez yorulma, ürəkdöyünmə, başgicəllənmə və ayaqlarda şişkinlikdir. Diaqnozu exokardioqrafiya qoyur.
Aorta anevrizması
Aortanın divarının zəifləyərək genişlənməsidir; çox vaxt əlamətsiz gedir və təsadüfən aşkar olunur. Böyüdükcə yırtılma riski artır. Qəfil şiddətli qarın, bel, sinə və ya kürək ağrısı təcili vəziyyətdir.
Qulaqcıqlararası çəpər defekti (ASD)
Ürəyin qulaqcıqları arasındakı çəpərdə doğuşdan olan dəlikdir. Uzun illər şikayətsiz qala və yetkin yaşda təngnəfəslik, tez yorulma, ritm pozğunluğu ilə üzə çıxa bilər.
Qulaqcıqların fibrilasiyası (AF)
Nizamsız, çox vaxt sürətli ürək ritmidir. Qulaqcıqlarda, xüsusən sol qulaqcığın çıxıntısında laxta yaranma ehtimalını artırır və insult riski yaradır. Qapaq və ya bypass əməliyyatı keçirən AF-li xəstələrdə sol qulaqcıq çıxıntısı həmin əməliyyat zamanı bağlana bilər.
Sinə ağrısı və təngnəfəslik: nə vaxt həkimə getməli
Sinə ağrısı həmişə ürəkdən qaynaqlanmır — səbəb əzələ, mədə-yemək borusu, ağciyər və ya stress də ola bilər. Lakin sinənin ortasında sıxıcı ağrı, onun qola, boyuna və ya çənəyə yayılması, təngnəfəslik və soyuq tərlə müşayiət olunması mütləq həkim müayinəsi tələb edir.